Kökur dagsins eru ættaðar frá Noregi. Þær koma við sögu í einu af höfuðverkum norskra leikbókmennta: Dýrunum í Hálsaskógi. Þetta eru piparkökur Hérastubbs bakara, bakaðar eftir Piparkökusöngnum:
Þegar piparkökur bakast kökugerðarmaður tekur
fyrst af öllu steikarpottinn og eitt kíló margarín,
bræðir yfir eldi smjörið en það næsta sem hann gjörir
er að hræra kíló sykurs saman við það, heillin mín.
Þegar öllu þessu er lokið hellast átta eggjarauður
saman við og kíló hveitis hrærist og í potti vel.
Síðan á að setja í þetta eina litla teskeið pipar,
svo er þá að hnoða deigið, breiða það svo út á fjöl.
Þetta er dálítið stór uppskrift, enda notuð af faglærðum bakara í bakaríi. Hér er búið að minnka hana niður í 1/8 af því sem segir í söngnum og þá lítur hún svona út:
Piparkökur Hérastubbs
125 g smjör
125 g sykur
1 eggjarauða
125 g hveiti
1/8 tsk pipar
1. Smjörið brætt í potti ef það er ekki lint.
2. Smjör og sykur hrærð saman.
3. Eggjarauðunni bætt út í.
4. Hveitið sett saman við og allt hrært vel.
5. Pipar bætt við.
6. Deigið sett á bökunarplötu með teskeið. U.þ.b. ein teskeið fyrir hverja köku. (Það er ekki hægt að fletja það út, eins og gert var í leikritinu og ekki heldur hægt að móta karla og kerlingar úr deiginu).
7. Bakað við 180° í 10-12 mínútur.
Uppskriftin af þessum kökum gekk manna á milli í árdaga internetsins, í kringum 1996. Með uppskriftinni fylgdi saga af viðskiptavini sem var rukkaður um 250 dollara fyrir kökuuppskrift frá Neiman Marcus og hefndi sín með því að dreifa uppskriftinni með tölvupósti. Þess vegna eru þessar kökur kallaðar Neiman Marcus kökur eða Netkökur.
Sagan á bak við kökurnar er reyndar ekki sönn og hún hefur verið til í ýmsum útgáfum miklu lengur en þetta svokallaða internet. En kökurnar eru góðar. Hér er þýdd og staðfærð útgáfa af uppskriftinni:
Neiman Marcus kökur
200 g smjör
2 egg
2 dl púðursykur
1 dl sykur
1 tsk vanilludropar
1 tsk matarsódi
1/2 tsk salt
1 tsk lyftiduft
6 dl haframjöl
5 dl hveiti
60-100 g saxaðar hnetur
200-300 g súkkulaðibitar (Hershey’s chocolate chips eða venjulegir Hershey’s dropar sem eru saxaðir niður í bita – eða bara íslenskt suðusúkkulaði, því íslenzkt er bezt, eins og við vitum).
1. Hitaðu ofninn í 180°C
2. Hrærðu linu smjöri, eggjum, púðursykri og sykri saman í hrærivél.
3. Bættu þurrefnunum og vanilludropunum við og hrærðu í stuttan tíma.
4. Settu hnetur og súkkulaði út í skálina og hrærðu saman við (með sleif).
5. Búðu til kúlur úr deiginu og bakaðu þær í u.þ.b. 10-12 mínútur.
Þetta verða u.þ.b. 90 kökur.
Það má minnka uppskriftina um helming.
Ríkisstjórn Íslands. Mynd fengin af stjornarrad.is. Myndin tengist færslunni ekki beint.
„Svona eru margir menn. Þeir eru alltaf að reyna að gera það, sem þeir geta ekki gert öðruvísi en illa, en þeir vilja ekki gera það, sem þeir geta gert vel. Þetta er skrýtið. Ég þekkti mann, sem var kennari, og hann var sæmilega góður kennari. En þegar hann var búinn að vera nokkur ár kennari, þá vildi hann ekki lengur gera þetta, sem hann gat vel gert. Og hvað heldurðu hann hafi viljað fara að gera?“
„Ég veit það ekki,“ svarar litla manneskjan.
„Það er ekki von þú vitir það. Það er svo ónáttúrlegt. Hann langaði til að ráða yfir fólkinu, og til þess að geta það vildi hann verða ráðherra. Og hann varð ráðherra. En hann var ekki nógu vitur maður og ekki nógu góður maður og ekki nógu sterkur maður til þess að vera góður ráðherra. Hann var vondur ráðherra.
Ef hann hefði bara verið kennari, þá hefði fólkið alltaf hugsað gott um hann og sagt: Hann var bara góður kennari. En hann vildi ekki vera kennari. Hann vildi vera ráðherra. Og nú segir fólkið um hann og heldur áfram að segja alla tíð: Hann var versti ráðherra, sem verið hefur á Íslandi. Hann gerði íslenzku þjóðinni mikið illt. Hann gaf sig Djöflinum, og Djöfullinn hjálpaði honum til að eyðileggja íslenzku þjóðina.
Þetta er ljót saga. Hún er hræðileg. Heldurðu, að þú gerir nokkurntíma svona, þegar þú ert orðin stór?“
„Nei,“ svarar litla manneskjan.
„Nei, ég vona það. Maður á alltaf að spyrja sjálfan sig, áður en maður tekur að sér að vinna verk, sem erfitt er að vinna: Get ég gert þetta nógu vel? Er ég nógu vitur og nógu góður og nógu duglegur til þess að geta gert þetta svo vel, að fólkið hafi gott af því?
Svona eiga menn að spyrja. Og ef allir menn spyrðu svona, þá væri allt í góðu lagi í heiminum. Og þá væri gaman að lifa í heiminum.
En menn spyrja ekki svona. Þeir spyrja svona: Hvað get ég grætt mikla peninga á að taka að mér þetta verk? Eða: Hvað get ég náð í mikil völd og ráðið mikið yfir fólki með því að taka að mér þetta verk? Eða: Verð ég ekki frægur og afarfínn maður og tala ekki allir mikið um mig, ef ég vinn þetta verk? Afskaplega held ég, að ég taki mig þá vel út.
Svona spyrja flestir, og þess vegna er svo margt vitlaust og botnlaust í heiminum, Hegga mín! Og þessvegna er svo leiðinlegt að lifa í heiminum.““
(Þórbergur Þórðarson: Sálmurinn um blómið – 22. kafli).
Lúðrasveit Hafnarfjarðar heldur aðventutónleika í Víðistaðakirkju laugardaginn 30. nóvember kl. 14:00.
Á efnisskránni er meðal annars að finna svítu fyrir lúðrasveit eftir Gustav Holst, tvokafla úr svítu fyrir sviðshljómsveit eftir Dmítríj Sjostakóvítsj og íslenskan jólaforleik eftir Sigurð I. Snorrason – auk hefðbundinna marsa.
